Czytanie ze zrozumieniemteksty z pytaniami dla klas 1–8

Klasy 5–8

Fakt i opinia – ćwiczenia z tekstem

Fakt to informacja, którą da się sprawdzić. Opinia to czyjaś ocena albo przekonanie. Na sprawdzianach z polskiego i na egzaminie ósmoklasisty często trzeba wskazać w tekście jedno i drugie.

  • Tekst do ćwiczeń
  • Zadania z kluczem
  • Klasy 5–8

Tekst do ćwiczeń: Ogród za salą gimnastyczną

klasy 5–6 · notatka do gazetki · 92 słów

Ogród za salą gimnastyczną

W kwietniu uczniowie klas piątych założyli ogród za salą gimnastyczną. Ma sześć grządek i dwa kompostowniki. Ziemię i sadzonki podarował sklep ogrodniczy z naszej ulicy.

Na grządkach rosną rzodkiewki, sałata, fasola i dynie. Najładniej wygląda chyba grządka z nasturcjami, które posadziła klasa 5a. Największa dynia ważyła na wrześniowym ważeniu 11 kilogramów.

Pan od przyrody uważa, że ogród to najlepsza lekcja biologii w szkole. Niektórzy rodzice obawiali się, że dzieci pobrudzą ubrania. Do tej pory nikt nie zgłosił skargi.

Moim zdaniem każda szkoła powinna mieć taki ogród. W przyszłym roku planujemy dosadzić truskawki.

Przeczytaj notatkę z gazetki szkolnej i zdecyduj, które zdania to fakty, a które opinie.

  1. Które zdanie jest faktem?

  2. Które zdanie jest opinią?

  3. Prawda czy fałsz? Zdanie „Do tej pory nikt nie zgłosił skargi” jest faktem.

  4. Prawda czy fałsz? Słowo „chyba” w drugim akapicie pokazuje, że autor podaje fakt.

  5. Wypisz z tekstu dwa słowa lub wyrażenia, które sygnalizują opinię.

    Pokaż przykładową odpowiedź

    Np. „chyba”, „najładniej”, „uważa”, „najlepsza”, „moim zdaniem”, „powinna”.

  6. Przekształć opinię „Ogród to najlepsza lekcja biologii” w fakt, który można sprawdzić.

    Pokaż przykładową odpowiedź

    Np. W ogrodzie odbyło się w tym roku osiem lekcji biologii.

Klucz odpowiedzi dla dorosłego
  1. B. Ogród ma sześć grządek i dwa kompostowniki.
  2. C. Ogród to najlepsza lekcja biologii w szkole.
  3. prawda
  4. fałsz
  5. Np. „chyba”, „najładniej”, „uważa”, „najlepsza”, „moim zdaniem”, „powinna”.
  6. Np. W ogrodzie odbyło się w tym roku osiem lekcji biologii.

Darmowa karta z serwisu czytanie-ze-zrozumieniem.pl · do użytku w domu i we własnej klasie

Jak odróżnić fakt od opinii

  • Zadaj pytanie „czy da się to sprawdzić?”. Jeśli tak, to fakt, nawet jeśli jest nieprawdziwy.
  • Szukaj słów oceniających: ładny, najlepszy, nudny, ważny, niestety.
  • Szukaj zwrotów osobistych: uważam, moim zdaniem, wydaje mi się, sądzę.
  • Uważaj na słowa „powinien”, „trzeba”. Zwykle wyrażają opinię albo postulat.

Częsty błąd: uczniowie uznają za opinię każde zdanie, z którym się nie zgadzają. Fakt fałszywy nadal jest zdaniem o faktach, tylko nieprawdziwym.

Karty pracy: argumenty, opinie, teksty użytkowe

Pytania i odpowiedzi

Czy opinia może być prawdziwa albo fałszywa?

Nie w taki sposób jak fakt. Opinię można uzasadnić lepiej lub gorzej, ale nie da się jej sprawdzić pomiarem czy dokumentem.

W której klasie uczy się faktu i opinii?

Zwykle w klasach 5–6, a w klasach 7–8 umiejętność ta wraca przy tekstach publicystycznych i na egzaminie.